فنر خودرو چگونه ساخته می گردد؟ قطعه ای که 100 برابر وزنش را تحمل می نماید! - مجله همراهان

بیت ران، مجتبی اسماعیلی: تمام وزن یک خودرو به وسیله فنرهای آن تحمل می گردد، نه سیستم تعلیق و اکسل و نه حتی شاسی! فنر خودرو یک وظیفه مهم دیگر هم دارد. هنگام عبور از ناهمواری ها فشرده می گردد و انرژی را ذخیره می نماید و پس از عبور به آرامی و به صورت کنترل شده، باز می گردد تا یاری فنرها فشار کمتری را تحمل نمایند و وظیفه خود را به خوبی انجام دهند. این قطعه باید هزاران بار فشرده و باز گردد و کارایی خود را حفظ کند. پس هر چند ساختار ساده ای دارد اما نقش آن حیاتی است.

به دعوت شرکت فنرسازی زر گلپایگان به کارخانه آن رفتیم تا از نزدیک با فرآیند فراوری فنر خودرو آشنا شویم. این شرکت فراوری نماینده انواع فنر لول، میل موجگیر، میله تورشن بار و… بعضی از خودروهای سواری و تجاری ساخت داخل است. در ادامه گزارش به آنالیز فرآیندهای جالب فراوری آن می پردازیم و مراحل مختلف آن را آنالیز می کنیم.

مرحله 1: برشکاری فنر خودرو

مواد اولیه فراوری فنر خودرو به صورت مفتول خریداری شده و به کارخانه وارد می شوند. این مفتول ها از آلیاژ SUP6 و SUP9 از خانواده 55Cr13 فراوری شده اند تا خواص مورد احتیاج برای عملکرد فنر را تامین نمایند.

در مرحله اول قطر و طول مفتول ها آنالیز می شوند و در صورت تایید به طول های مورد احتیاج بریده می شوند.

مرحله 2: عملیات حرارتی

در این مرحله مفتول های برش خورده، داخل کوره آستنیت قرار داده می شوند و طی مدت 30 دقیقه بین 850 تا 900 درجه سانتیگراد حرارت می بینند.

مرحله 3: فرم دهی فنر خودرو

در این ایستگاه مفتول های داغ از کوره خارج شده و به وسیله غلطک به سمت قالب فرم دهی راهنمایی می شوند و سپس دور قالب پیچیده شده و فنر ساخته می گردد.

مرحله 4: وان کوئنچ

در این بخش فنرهایی که حالا فرم گرفته اند به مدت سه دقیقه داخل وان کوئنچ که حاوی روغن است قرار می گیرند و دمای آنها به حدود 70 درجه سانتیگراد افت می نماید. با این کار سختی فنرها بالا می رود و ساختار آنها شکل می گیرد.

مرحله 5: کوره تمپر

در این ایستگاه فنرها وارد کوره تمپر می شوند و از 45 تا 60 دقیقه در دماهای مختلف بین 400 تا 500 درجه سانتیگراد (بسته به نوع محصول) حرارت می بینند تا تردی و شنمایندگی آنها از بین برود.

مرحله 6: بادگیری فنر

فنر خودرو پس از خروج از کوره تمپر بین 100 تا 150 درجه سانتیگراد حرارت دارد و داخل دستگاه مخصوصی قرار داده می گردد و به وسیله پرس به صورت کامل (حلقه اول تا حلقه آخر) فشرده می شوند. این کار باعث می گردد تا اصطلاحا باد فنر گرفته گردد و عملکرد صحیح آن نیز مورد آنالیز قرار بگیرد. فشردن فنر هنگامی که هنوز داغ است نقش مهمی در طول عمر آن دارد.

مرحله 7: اکسید زدایی

در این بخش فنر خودرو پس از سرانجام عملیات حرارتی داخل دستگاهی چیده می گردد که با ساچمه های فولادی به آن ضربه می زند. این کار باعث می گردد تا هم اکسید روی فنرها از بین برود و سطح آن صیقلی گردد تا آماده عملیات رنگ آمیزی گردد.

مرحله8: رنگ آمیزی فنر خودرو

فنرها پس از شستشو داخل دستگاه خشک کن قرار می گیرند و در نهایت وارد دستگاه رنگ آمیزی می شوند و به وسیله ربات و رنگ الکترو استاتیک پودری به رنگ مشکی که استاندارد فنر خودرو است در می آیند.

مرحله 9 و سرانجامی: سورتینگ و بسته بندی

در این بخش طول فنرها به وسیله گِیج های کنترلی بازرسی می شوند و در صورت تایید وارد دستگاه سورتینگ می شوند. در این دستگاه فنرها به وسیله پرس فشرده می شوند تا نیروی قابل تحمل آنها میزان گیری گردد. این فرآیندها روی تمامی فنرهای فراوری انجام می شوند. پس از گذراندن این مرحله نیز آماده بسته بندی و ارسال برای مشتریان هستند.